Pozew grupowy przeciwko Uber

Dawno na tym blogu nie było nic n/t class actions.  Ostatnia decyzja sądu kalifornijskiego w/s Uber—znanej firmie z sektora “ride-sharing”, która poprzez swoją aplikację mobilną łączy pasażerów z dostępnymi kierowcami, mającą swoją siedzibę w San Francisco, lecz obecną w wielu jurysdykcjach na całym świecie—jest dobrą okazją, żeby do tego tematu powrócić.

1 września b.r. sędzia U.S. District San Francisco dał zielone światło (i.e. uznal za za zasadny wniosek o “class certification”) pozwowi wytoczonemu przez kierowców z San Francisco pracujących dla Uber’a.  Od 2013 r. trzech kierowców prowadzi postępowanie we własnym imieniu oraz w imieniu “grupy ok. 160 tys. osób, które pracowały dla Uber’a jako kierowcy w Kalifornii kiedykolwiek od 16 sierpnia 2009 r.”  Kierowcy twierdzą, że są “pracownikami” Uber’a, a nie jego “niezależnymi kontrahentami”, dlatego też są uprawnieni do ochrony przewidzianej przez kalifornijski kodeks pracy.  Powodowie uważają, że Uber nie pokrywał kosztów wynikających z wykonywania ich obowiązków (koszt paliwa oraz utrzymania samochodów) i niewłaściwie podchodził do kwestii rozliczania napiwków.

Istotą sprawy było to, czy stan faktyczny spełnia warunki przewidziane w Regule 23 Federalnych Reguł Procedury Cywilnej (ang. Federal Rules of Civil Procedure).  W celu wyjaśnienia, Reguła 23 normuje federalne postępowania grupowe w USA, pełniąc jednocześnie funkcję modelu dla ok. 2/3 stanowych regulacji sądowych postępowań grupowych (zob. więcej na ten temat: Łukasz Gorywoda, Arbitraż grupowy, 3-4(14-15) E-PRZEGLĄD ARBITRAŻOWY 25 (2013): link).  Zgodnie z Regułą 23, postępowanie można uznać za “grupowe” jeśli (1) daną grupę powodów można obiektywnie określić; (2) liczba powodów jest tak duża (zgodnie z orzecznictwem: zazwyczaj powyżej 100), że korzystanie ze współuczestnictwa procesowego jest praktycznie nieuzasadnione; (3)  rozwiązanie indywidualnej kwestii powoda może rozwiązać sporne zagadnienie dotyczące całej grupy; oraz (4) roszczenia powodów reprezentujących grupę są reprezentatywne dla grupy, a nie jedynie dla poszczególnych powodów.

Tak więc bez konieczności wchodzenia w meritum, sędzia rozpatrujący tę sprawę musiał odpowiedzieć na pytanie, czy “relacje pracownicze kierowców Uber’a są na tyle jednorodne, że ława przysięgłych będzie w stanie rozstrzygnąć wszystkie roszczenia powodów za jednym razem”?  Innymi słowy, sędzia musiał stwierdzić, czy można uznać wszystkich kierowców Uber’a za jednorodną “grupę” z punktu widzenia ich roszczeń.  Chodzi o to, że jeśli nie będzie można zaklasyfikować powodów jako grupy “pracowników”, również ich poszczególnych roszczeń nie będzie można rozpatrywać wspólnie.

Uber uważa, że jego relacji z kierowcami nie można traktować “grupowo”.  Zdaniem Uber’a, zakres uprawnień kontrolnych którymi dysponuje wobec kierowców oraz “rzeczywisty charakter ich codziennych relacji” sprawia, że nie można uznać grupy za wystarczająco jednorodną w rozumieniu Reguły 23.  Uber więc jest zdania, że tak ukształtował relację z każdym z kierowców, że są oni “niezależnymi kontrahentami”, a zatem “indywidualne kwestie” wynikające z każdej relacji nie pozwalają na ich “grupowe” traktowanie.

Sędzia nie podzielił zdania Uber’a, uznając że roszczenia powodów wypełniają przesłanki Reguły 23 i powinny zatem procedować w formie pozwu grupowego (link).  Po pierwsze, sędzia uznał że przynależność do grupy można ustalić z księgowości prowadzonej przez Uber’a.  Po drugie, sędzia nie miał wątpliwości, że przynajmniej 100 osób, ze 160 tys. które pracowało jako kierowca dla Uber’a, wchodzi w zakres “grupy”.  Po trzecie, sędzia uznał że wszystkie roszczenia łączy wspólny mianownik i rozwiązanie jednej kwestii będzie dyspozytywne dla całego sporu.  W końcu, pomimo argumentu pozwanego, że nie ma “typowego kierowcy Uber’a” , sędzia uznał stwierdził, że roszczenia powodów reprezentujących w tej sprawie są reprezentatywne dla wszystkich kierowców Uber’a.

Uber będzie musiał teraz udowodnić, że relacja, która łączyła go z kierowcami, nie miała charakteru „pracowniczego”.  (Zob. więcej: Richard Waters, Judge gives go-ahead to Uber lawsuit, Financial Times, 1 września 2015 r.)

Z punktu widzenia wymogów Reguły 23, istotną częścią omawianej decyzji sądu jest kwestia “opt-out’u” przez kierowców z przewidzianej w kontraktach z Uber’em klauzuli arbitrażowej i jego wpływu na określenie “grupy”.  Zagadnienie to zostanie przeanalizowane na tym blogu wkrótce.

Jak podaje Financial Times, kierowcy „black cabs” w Londynie nie zostają bierni i również walczą z Uber’em: od 1 września b.r. oferują stałą cenę na wszystkich trasach w mieście oraz zniżki na trasach przekraczających określony, daleki dystans.  (Zob. Andy Sharman, London cabbies launch fightback against Uber, Financial Times, 1 września 2015 r.)

Omawiana sprawa to: Douglas O’Connor et al v. Uber Technologies Inc, U.S. District Court, Northern District of California, No. 13-3826

UPDATE: Jak podaje Financial Times, nie tylko kierowcy taksówek w Londynie kontratakują.  Najwięksi konkurenci Uber’a w USA (Lyft) oraz w Chinach (Didi Kuaidi) zawarli porozumienie, zgodnie z którym klienci Lyft będą mogli korzystać z usług Didi Kuaidi i vice versa.  (Zob. Leslie Hook, Uber competitors form global alliance, Financial Times, 16 września 2015 r.)

UE zatwierdziła Konwencję haską o umowach dotyczących jurysdykcji

4 grudnia 2014 r. Rada UE zatwierdziła przystąpienie UE do Konwencji haskiej z 30 czerwca 2005 r. o umowach dotyczących jurysdykcji (właściwości sądu) (link).  Tym samym UE może złożyć dokument przystąpienia w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów, które jest depozytariuszem Konwencji.  Konwencja wejdzie w życie po trzech miesiącach od zdeponowania dokumentu przystąpienia.

Zgodnie z preambułą decyzji zatwierdzającej przystąpienie UE do Konwencji, instrument ten „istotnie sprzyja autonomii stron międzynarodowych transakcji handlowych oraz większej przewidywalności rozstrzygnięć sądowych dotyczących takich transakcji.  W szczególności Konwencja zapewnia stronom niezbędną pewność prawa, która przejawia się poprzez poszanowanie zawartej przez nie umowy dotyczącej właściwości sądu, oraz poprzez to, iż orzeczenie wydane przez wskazany w niej sąd będzie mogło zostać uznane i wykonane w postępowaniach międzynarodowych”.  (Preambuła, (2).)

Jeśli chodzi o alokację kompetencji między poziomem UE a poziomem państw członkowskich, to „[p]odpisując Konwencję, Unia oświadczyła, zgodnie z art. 30 Konwencji, że ma kompetencje we wszystkich sprawach w niej uregulowanych. W związku z tym państwa członkowskie będą związane Konwencją w wyniku jej zatwierdzenia przez Unię”.  (Preambuła, (6).)  Tak więc wszystkie państwa członkowskie UE (z wyjątkiem Danii, która zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, nie uczestniczy w przyjęciu omawianej decyzji i nie jest nią związana ani jej nie stosuje) oraz Meksyk (który przystąpił do Konwencji 26 września 2007 r.) będą związane Konwencją.

Konwencja (link) została przyjęta na 20-tej sesji Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego – organizacji międzynarodowej utworzonej w 1893 r. i mającej swoją siedzibę, jak sama nazwa wskazuje, w Hadze (link).  Konferencja, licząca 77 państw członkowskich (plus UE), przyjęła do tej pory 38 konwencji dotyczących różnych gałęzi prawa.  Polska, od 1984 r., jest członkiem Konferencji.

Zabezpieczenie kosztów arbitrażu w przypadku finansowania powoda przez osoby trzecie

Prawdopodobnie po raz pierwszy w historii inwestycyjnych postępowań arbitrażowych trybunał ICSID nakazał powodowi finansowanemu przez podmiot zewnętrzny zabezpieczenie kosztów postępowania.

Chodzi o sprawę RSM Production Corporation v. Saint Lucia (ICSID Case No. ARB/12/10)  (link).

13 sierpnia 2014 r. trybunał ICSID nakazał amerykańskiej spółce paliwowej RSM zdeponowanie USD 750,000 celem zabezpieczenia ewentualnego pokrycia kosztów postępowania przeciwko karaibskiej wyspie St. Lucia.  Trybunał stwierdził, że dotychczasowe postępowanie RSM przeciwko sąsiadowi St. Lucia – wyspie Grenada – uzasadnia zastosowanie środków zabezpieczających przewidzianych przez Artykuł 47 Konwencji ICSID oraz Regułę 39(1) Postępowań Arbitrażowych ICSID.  Jeden z członków Trybunału wyraził sprzeciw.

Natomiast większość Trybunału uznała, że ponieważ RSM dotychczas nie wykonywała postanowień oraz orzeczeń trybunałów arbitrażowych, istnieje obawa, że również w tym przypadku zachowa się podobnie.

Większość Trybunału zwróciła również uwagę na fakt finansowania RSM przez podmiot zewnętrzny (ang. third party funding).  Zdaniem większości Trybunału, fakt udziału podmiotu trzeciego w finansowaniu postępowania uzasadnia obawę, że RSM nie będzie honorowała orzeczenia zasądzającego koszty postępowania, ponieważ istnieje prawdopodobieństwo, że podmiot finansujący będzie unikał odpowiedzialności za koszty postępowania.

Jak zostało wspomniane, jeden z arbitrów (Edward Nottingham) wyraził sprzeciw przeciwko podjętej przez Trybunał decyzji.  Natomiast kolejny z arbitrów (Gavan Griffith QC) – będący w większości – sporządził „dodatkową” opinię popierającą zdanie większości.  Decyzja wraz z opinią Gavan’a Griffith’a dostępna jest tu: link.

Zdaniem Griffith’a, w tego typu sporach strona pozwana – czyli państwo – powinna zawsze mieć możliwość uzyskania kosztów w stosunku do strony powodowej, która jest w danym przypadku finansowana przez podmiot zewnętrzny.  Powód mógłby być zwolniony z tego obowiązku po zademonstrowaniu możliwości ewentualnego pokrycia kosztów postępowania strony przeciwnej.   (Zob. Jarrod Hepburn, In ICSID opinion, Gavan Griffith says third-party funded claimants should show ability to pay future costs awards – or be forced to post funds upfront, IAReporter, 27 sierpnia 2014 r.  (link))  W odpowiedzi na tę “dodatkową” opinię, inwestor wniósł o wyłączenie arbitra.  (Zob. Jarrod Hepburn, Investor moves to disqualify arbitrator on the basis of recent comments on third-party funding of arbitration claims, IAReporter, 10 września 2014 r. (link))  Sprawa jest w toku.

Więcej: Clemmie Spalton, St Lucia wins security at ICSID, GAR, 26 sierpnia 2014 r. (link).

Hello world! Please add at least one Widget in "Appearance → Widgets" to Footer Sidebar #1
Copyright © freshface 2013